Ứng dụng đặc biệt KH-CN trong nông nghiệp: Vẫn là một “lỗ hổng” lớn!.

600 USD/người/năm

Theo ông Nguyễn Văn Bộ, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, có một thực tiễn là hầu như mọi chủ trương, chính sách đầu tư đều hướng vào sinh sản càng nhiều lương thực càng tốt.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Quốc Doanh cho biết, cán bộ khoa học có học hàm giáo sư, phó giáo sư phần đông đã cao tuổi (trên 55 tuổi); tỷ lệ cán bộ khoa học có đủ năng lực chủ trì đề tài nghiên cứu đưa lại kết quả tốt còn thấp và sẽ bị hẫng hụt trong những năm trước mắt, trong khi việc tuyển dụng đang gặp khó khăn, vì chế độ đãi ngộ chưa tương xứng, điều kiện làm việc ở vùng nông thôn chưa cao.

Một bất cập nữa là hệ thống nghiên cứu khoa học - công nghệ nông nghiệp gồm các viện, dài, trọng điểm khá hùng hậu, với hàng ngũ cán bộ nghiên cứu gần 11. Ngoài ra, số lượng doanh nghiệp đầu tư trong nông nghiệp không đáng kể và phần nhiều chỉ tụ họp đầu tư cho các công đoạn thu hồi nhanh, lợi nhuận cao như thu nhặt, chế biến và xuất khẩu.

Những đòi hỏi này đặt ra vấn đề phải kiêng động lực mới gắn với cơ cấu sinh sản nông nghiệp mới, nhằm tạo bước đột phá, đáp ứng hoài vọng cải thiện nhanh đời sống nông dân. Nghiên cứu giống ngô mới tại Viện Nghiên cứu ngô, Viện Khoa học nông nghiệp (Bộ NN&PTNT). , Khó có điều kiện nâng cao thu nhập cho cán bộ khoa học" - ông Lê Quốc Doanh phân tích.

Để thực hiện thành công, nhân tố con người là then chốt. Cho nên, mục tiêu hướng tới với 18 triệu ha đất nông nghiệp, đất trồng rừng kinh tế và mặt nước nuôi trồng thủy sản trong 20 năm nữa, thu nhập phải tăng lên 100 triệu đồng/ha/năm và đến năm 2050 đạt trên 200 triệu đồng, bảo đảm mức thu lãi cho nông dân từ 20 đến 30% (hiện con số này mới đạt khoảng 50 triệu đồng/ha).

Vẫn chưa được thực hiện. Nên, liên kết "4 nhà" không được thực thi hiệu quả, sản xuất theo giao kèo không triển khai được trên quy mô rộng, kể cả cánh đồng mẫu lớn hiện thời.

Đối tượng sử dụng kết quả nghiên cứu là dân cày, người có thu nhập thấp, việc chuyển nhượng gặp khó khăn, kinh dinh trong nông nghiệp gặp rủi ro cao. "Thị trường công nghệ chậm phát triển, các kết quả nghiên cứu được tạo ra khó giữ được bản quyền. Bởi, trên thực tại việc trao quyền tự chủ về tổ chức cán bộ, ký kết giao kèo với cán bộ khoa học, giao tài sản, giao vốn cho các đơn vị, khoán đề tài.

Trong giống lại phần đông là lúa năng suất, chưa chú trọng đúng mức yêu cầu về chất lượng, nhất là chất lượng đáp ứng đề nghị của thị trường khó tính. Về định hướng nghiên cứu, vận dụng và phát triển, cần đầu tư nhiều hơn cho sản xuất rau, trái cây, hoa, thức ăn chăn nuôi…. Ảnh: Thái Hiền Đất ít, người đông, doanh thu từ ruộng rẫy thấp là cội nguồn của tình trạng nghèo đói của phần nhiều dân cày nước ta.

Muốn tăng thu nhập cho dân cày, việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất là nhân tố tiên quyết, nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn cho rằng, tiêu chí quan trọng nhất về hiệu quả kinh tế của nông nghiệp được tính bằng doanh thu và tỷ suất lợi nhuận trên một đơn vị diện tích đất. Chính vì tư duy như vậy nên đầu tư thủy lợi cũng hướng chính yếu cho mở mang diện tích đất trồng lúa, tụ hội nghiên cứu tạo giống lúa mà ít nghiên cứu về kỹ thuật.

Khi hướng vào năng suất, lượng phân bón dùng tăng nhanh (năm 2012, tổng lượng phân bón tiêu thụ lên tới hơn 12 triệu tấn các loại, nghĩa là gần 1 tấn cho 1ha cây trồng), nhưng trong 10 năm qua, không có đề tài cấp bộ nào nghiên cứu về phân bón vô cơ, trong khi có tới 85 đề tài chọn, tạo giống và 21 đề tài nghiên cứu về bảo vệ thực vật. Từ năm 2008 đến nay, quốc gia đã đầu tư hơn 3.

000 người, song vẫn thiếu nhà khoa học giỏi. Theo các nhà khoa học, Nhà nước phải tạo điều kiện tốt cho công tác nghiên cứu như trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các đơn vị khoa học công lập. Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy, có tới 47,4% nông dân chưa ưng ý về cuộc sống, có nơi bỏ ruộng, thậm chí bỏ làng để tìm sinh kế ở nơi khác.

Ngày nay, bình quân GDP nông nghiệp chỉ đạt 200 USD/người/năm, trong khi GDP bình quân của cả nước là 1. 930 tỷ đồng cho nghiên cứu khoa học, vận dụng vào phát triển nông nghiệp, song hoạt động này vẫn còn nhiều hạn chế và nhiều lĩnh vực kém cỏi so với các nước trong khu vực.