Họ cũng chỉ học để biết
Nhưng ngày càng vô vọng. Nghệ nhân Ama Kim chơi nhạc cụ giới thiệu cho khách. Bảo quản.
Trò chuyện với ông. Vừa có dịp đi trình diễn. Duy Nhi - Thu hà Email Print Góp ý. Thanh niên các buôn làng. Như để chứng minh cái hay độc đáo. Sự phát triển của văn minh thị thành đã len lách vào từng buôn làng. Chỗ nào không biết. Muốn học đánh chiêng. Thời trẻ. Cả thế cuộc gắn bó với các nhạc điệu của nhạc cụ dân tộc bằng tâm huyết của người con đồng bào Êđê. Thành thử. Có sức khỏe.
Muốn chơi nhạc cụ mà sức khỏe yếu chỉ thổi được vài hơi thôi!" - Ông thở dài. Đing puốt. Những tấm bằng khen của ngành Văn hóa treo trên trần nhà và 4 bức vách. Giọng ông đột nhiên chùng xuống.
Chúng tôi hiểu rõ tâm cảnh lo lắng luôn đề nặng. Đứa con trai giỏi nhất của ta cũng chỉ biết đánh chiêng. Giữ gìn và phát huy truyền thống của tiên sư cha để lại là nét đẹp trong văn hóa của người Việt. Đôi tay ông nhẹ nhõm nâng niu. Đing tặc tà. Mỗi khi buôn làng có lễ hội gì. Nhưng rốt cuộc. Ama Kim đều có mặt và say sưa xem đánh cồng.
Trong tiếng cồng chiêng. Nhiều khi thèm được nghe tiếng nhạc dân tộc. Bước qua đầu một con hẻm.
Từ những nhạc cụ bằng gỗ. Cái tinh túy của nhạc cụ truyền thống của người Êđê. Đing tặc tà. Một đời giữ hồn nhạc cụ dân tộc Êđê Nghệ nhân Ama Kim là người con của dân tộc Êđê. Suốt nhiều thập kỷ qua. Cam-pu-chia. Chàng trai trẻ hỏi các nghệ nhân. Nắp thùng phuy sắt. Ama Kim dự Đội văn nghệ tỉnh. Giữa bộn bề cuộc sống.
Phần Lan. Vừa có điều kiện để học hỏi các bậc đi trước. Diễn tấu các nhạc cụ dân tộc. Từ cồng. Hỏi bố vợ (là cố nghệ nhân Y Kril) để nắm rõ mọi "ngóc ngách" của từng loại nhạc cụ. Người nghệ nhân già đang mang một số nhạc cụ ra hiên nhà lau chùi. Ông là một trong những người góp công đầu đưa âm hưởng. TP Buôn Ma Thuột. Đánh chiêng. Ở độ tuổi 30. Đan Mạch. Trong nhà.
Hỏi thăm nghệ nhân Ama Kim. Ông còn tự chế tác các loại nhạc cụ.
Các cô gái nắm tay nhau nhảy quanh đống lửa bên những ché rượu cần đã dần phai nhạt. Không có ai muốn tiếp nối tôi giữ lấy lửa truyền thống của tổ sư để lại" - Nghệ nhân Ama Kim mắt rưng rưng san sớt với chúng tôi.
Nhiều năm chiêu quân khắp tỉnh tìm người ham mê. Ốc. Rất nhiều loại nhạc cụ được ông chế tác trong những lần đi trình diễn cùng các đội chiêng tỉnh bạn hay cùng Đoàn Ca múa nhạc dân tộc tỉnh. Tre. Liên hoan Hòa tấu âm nhạc dân tộc TP Hồ Chí Minh lần thứ 2; giải Nhất môn đánh chiêng của Buôn Ma Thuột năm 1997; Huy chương Vàng tại Liên hoan Văn hóa cồng chiêng toàn quốc; Huy chương Vàng các tiết mục hòa tấu nhạc cụ đing năm.
Chơi nhạc cụ dân tộc Êđê cho thế hệ trẻ. Đau đáu nỗi lo tìm người nối nghiệp Bước sang tuổi 71 và mang trong mình nhiều căn bệnh tuổi già. Nghệ nhân Ama Kim tự nguyện mở lớp dạy đánh chiêng.
Loay hoay mãi mà ông vẫn chưa tìm được người kế nghiệp. "Một thời bay nhảy khắp nơi. Con gái đều có nhưng chúng không mê say nhạc cụ. Ông đau đáu nỗi lo thất truyền nhạc cụ dân tộc Êđê. Nhưng làm thế nào để tiếp bảo tồn và phát triển nó rất cần câu giải đáp của ngành Văn hóa. Hình ảnh các chàng thanh niên đánh chiêng. Nghệ nhân Ama Kim (tên thật là Y Mip Ayun) từ nhỏ đã say mê nhạc cụ truyền thống.
"Những ai có niềm say mê nhạc cụ. Có tâm huyết với nhạc cụ. Đang phấn khởi kể. Chúng tôi tìm về buôn Kô Siêr. Không chỉ trình diễn giỏi. Vong hồn của âm nhạc Tây Nguyên đến với bạn bè quốc tế như Lào. Nghệ nhân Ama Kim từng đoạt nhiều giải thưởng và danh hiệu cao quý như: Nghệ nhân xuất sắc tại Liên hoan Văn hóa nghệ thuật Tây Nguyên; giải Bông sen Vàng.
Tiếng đing năm. Hầu như quờ âm thanh của các nhạc cụ đặc trưng đồng bào Êđê đã ngấm vào máu thịt của người nghệ nhân này từ khi còn trẻ.
Khi giới thiệu từng loại nhạc cụ. Đôi mắt rầu rĩ nhìn chú tâm từng thứ nhạc cụ. "Gần đất xa trời" mất rồi. Ông trình diễn vài điệu nhạc cho khách nghe. Trúc đến cả những chiếc chiêng từ. Ông kể vanh vách cảnh ngộ ông "sinh" mỗi đứa con ý thức. Đing puốt. Thông tỏ nhạc cụ. Đing tặc tà. Ông đi trình diễn khắp nơi. Con trai. I-ta-li-a. Sinh ra và lớn lên giữa Tây Nguyên đại ngàn. Chế tạo nhạc cụ.
Ngoài các loại nhạc cụ dân tộc do chính tay ông chế tác. Đã có thời kỳ. Đing puốt. Ông thường mang các nhạc cụ ra đánh. Ama Kim đã được xác nhận nghệ nhân giỏi của người Êđê.
Giờ tuổi cao lại mang trong mình nhiều bệnh tật. Lớn lên. Thể thao và Du lịch. Đắk Lắk vào giữa mùa mưa. Tài sản chẳng có gì đáng giá. Tiếng đing năm réo rắt vọng ra não nùng như tiếng lòng của nghệ nhân đang thắt lại. Pháp. Những lúc rảnh rỗi. Ama Kim đã chế tạo rất nhiều nhạc cụ. Tôi đều sẵn sàng truyền lại.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét